Kvarnstensbrottet

Het is eind augustus en het wordt nu al kouder in Yttermalung, Dalarna. We hebben vorige week al nachtvorst gehad. Overdag voel je de kou van het najaar al in de lucht, ook al hebben we nu prachtig weer. Wij houden van de herfst, maar het is wel iets waar we aan moeten wennen. ’s Morgens even zonder jas de deur uit kan gewoon niet. Ik probeer het dragen van mijn heerlijk warme muts nog even uit te stellen, het is pas augustus! Het geeft aan hoe zwaar de weersomstandigheden kunnen worden in dit deel van Zweden.

Ik ben vandaag op weg naar Kvarnstensbrottet. Het ligt net buiten Malung, in de bergen bij Östra Utsjö. Malung is een van de oudste stadjes in Dalarna. Het ligt ook vrij geïsoleerd in een moeilijk begaanbaar terrein, daarom waren de bewoners in de vroegere tijden veelal op zichzelf en elkaar aangewezen. Het heeft er voor gezorgd dat de Malungers een sterk, hardwerkend en trots volk is geworden met een eigen dialect. De Malungers richten zich sinds de oudheid op twee ambachten namelijk leerbewerking en het bewerken van graniet voor molenstenen. Het looiproces die de bewoners uitvoerden op hun huiden was een geheim en hun leer werd hierdoor beroemd in heel Zweden.  De leerbewerking wordt nog steeds gedaan en zorgt voor de grootste inkomsten in Malung.

In de bergen van Malung ligt graniet dat ideaal was voor het vervaardigen van molenstenen. Als sinds de tijd van de Vikingen werden hier uit het dikke graniet grote ronde molenstenen gehakt. Deze molenstenen zijn over heel Zweden terug gevonden, zelfs tot in Skane (zuidelijk Zweden). Ook Carl Linnaeus maakt verslag in een van zijn boeken over een bezoek aan Malung en deze groeve in het jaar 1734.

Net buiten Malung sla ik van de grote weg af en ga een onverhard pad de bergen in. Na ongeveer 4 kilometer bereik ik Kvarnstensbrottet. Het is ook wandelend te bereiken via een voetpad die begint in het kleine buurtschap Grimsaker. Het is een prachtige plek om te zijn en rond te dwalen. De stilte en de schoonheid van deze plek zijn overweldigend. Ik begin er al aan te wennen om alleen in de bossen te zijn. In het begin vond ik het best spannend, vooral het besef dat er zoveel wilde dieren hier in dit gebied rondlopen. Vandaag is die spanning weer een beetje terug, omdat er gisteren drie wolven de weg over staken, vlakbij ons huis, zo hoorden wij van onze buurvrouw. Dus ben ik nu op mijn hoede, ook al weet ik dat wolven mensen zoveel mogelijk uit de weg zullen gaan. Mijn buurvrouw zegt dat ik geluk heb als ze zich laten zien. Ik hoop ze daarom ooit te zullen zien, voor de zekerheid heb ik mijn mes op zak.

De groeve is ongeveer 1700 meter lang en bestaat uit twee delen. Het oudste deel ligt achteraan, hier is weinig meer te zien van de granietlaag, alles is overwoekerd met weelderige groene planten, dennen en bosbessenstruiken. Toch vind je af en toe een oude molensteen, uitstekend boven het groen.

In het nieuwe gedeelte van de groeve (verhoudingsgewijs) is meer te zien van het graniet. Hier zie je de grote stenen wanden waar ze de grote stukken steen uitsloegen. Hier zijn de stenen vooral begroeid met grijswit rendiermos. Blijf vooral hier op het paadje, hoe aanlokkelijk het ook is om van het pad af te gaan om naar de grote rotsen te gaan. Veel stenen liggen los en er zitten onzichtbare gaten tussen het mos. Bovendien zijn er kleine poeltjes ontstaan, waarvan één begroeid met drijvend mos, er hangt een tak met waarschuwingslint boven.

Hoe hard en zwaar het leven hier vroeger was is nu nog maar moeilijk voor te stellen. Kvarnstensbrottet is nu een plek om te genieten van rust en schoonheid. De kleine heuvels, diepe gaten, steile rotsen van graniet begroeid met een miljoen kleuren mos en plantjes is een feest voor het oog.

 

3 Comments

  1. Hans augustus 24, 2017 at 6:28 am

    Mooie plek zeg en veel informatie.

    Reply
    1. Erwin Boerebach augustus 28, 2017 at 5:13 pm

      Zeker een bezoekje waard als je eens in de buurt bent!

      Reply
      1. Hans augustus 28, 2017 at 6:46 pm

        Ik hou het in gedachten.

        Reply

Leave A Comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *