De rode huizen van Dalarna

Het was onze droom om in een klein houten huisje te gaan wonen, midden in de natuur. Toen bleek dat het onmogelijk te realiseren was in Nederland, zijn we over de grens gaan denken. We kwamen we al snel uit op Zweden. Een land met veel ruimte, natuur en leegstaande, houten huizen. In onze droom werd ons huisje ineens rood.

Met uitzondering van Denemarken staat heel Scandinavië bekend om de rode huizen. In Zweden is dit ontstaan hier in Dalarna, bij Falun om precies te zijn. Daar kwam lang geleden, nog voor het jaar 1000, een geit terug van het grazen met rode hoorns. De boer, die natuurlijk wilde weten hoe zijn geit aan de rode kleur op de hoorns kwam, ging op onderzoek uit en ontdekte zo de kopermijnen van Falun.

De kopermijnen van Falun hebben bijna duizend jaar bestaan. Er werd koper, ijzererts en zelfs goud gedolven. De mijnen zijn nu een toeristische attractie en staan sinds 2011 op de werelderfgoedlijst van Unesco.

Bijproduct van de mijnen was de rode ijzeroxide. Je ziet de rode kleurstof hier regelmatig terug in de natuur. Bijvoorbeeld op een grote steen, ergens midden in het bos. Een vreemd gezicht, een vuurrode steen, tussen het groene mos, maar heel mooi. Of een afbrokkelende bergwand, met honderden keien vol met rode ijzeroxide. Of de oude Viking graven, bij het plekje bij de rivier.

Vanaf ongeveer het jaar 1600 gebruikten de inwoners van Dalarna de rode kleurstof om hun huizen mee te verven. Dit gebruik verspreidde zich langzaam over heel Zweden. Vooral omdat bleek dat de rode ijzerhoudende verf erg goed werkte om het hout te beschermen tegen de zware weersomstandigheden. Ook was de verf veel minder brandbaar dan de teer die eerst daartoe gebruikt werd.

De verf, Falu Rödfärg genaamd, wordt in Zweden nog steeds veel gebruikt. Het natuurproduct wordt verkocht bij elke plaatselijke bouwmarkt. Onze buurman heeft er laatst zijn schuur opnieuw mee geverfd, waardoor zijn schuur er weer flink rood bijstaat. In de loop van de jaren krijgt de kleur een verloop van tinten rood. Van fel rood naar donker rood, om dan via roestbruin in een donker grijs tint te eindigen. Het geeft het hout een veel rustiekere aanblik. Ik vind het mooier als de kleur wat veroudert.

Op 130 kilometer afstand van de mijnen van Falun, in Yttermalung, staat tussen de vele kleuren rood, een groot wit huis. Iedereen in de regio kent het huis als de oude bakkerij. In dit statige huis wonen wij. Het is niet het kleine rode houten huisje uit onze droom. Maar het is wel onze trots. Onze eigen Villa Kakelbont.

Leave A Comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *